TÜSİAD TARAFINDAN YAPILAN ARAŞTIRMA

Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) Türkiye’de toplumun kamu yönetimine, kamu kurumlarına ve kamu hizmetlerine ilişkin algılaması çerçevesinde bir kamu reformu gereksinimini ve kamuoyunun bu noktadaki tercihlerini tespit edebilmek amacıyla 26 Temmuz – 05 Ağustos 2002 tarihlerinde 7 bölgede 32 ilin 78 ilçesinde tamamen bilimsel verilere göre yapılmış 2416 anketi değerlendirmeye almış ve Aralık 2002 yılında sonuçlarını bir kitap halinde kamuoyunun bilgisine sunmuştur.

Bu çalışmanın yolsuzluk algılaması başlıklı kısmında yolsuzluklar noktasında yapılan tespitlerden konumuzla ilgili olanların bazıları aşağıdaki gibidir. [9]

a- Vatandaşın Yolsuzluk Algılaması

Yolsuzluk konusunda TÜSİAD’ ın yaptırmış olduğu bilimsel anketler sonucunda da yolsuzluk kavramının vatandaşlarımız  tarafından da net olarak tanımlanamadığını görmekteyiz. TÜSİAD ‘ın 2329 denek ile yaptığı ankete göre vatandaşların yolsuzluk algılaması;

-Hırsızlık ve dolandırıcılık    :% 24,6

-Rüşvet                                :%17,5

-Devletin Soyulması             :%11,5

-Banka Hortumlaması          :%8,5

-Hak Gaspı                           :%7,9 

-Görevi  Kötüye Kullanma    :%3,7

-Adam Kayırma                    :%3,3

-Vergi Kaçakçılığı                 :%1,6

-Örgütlü Suç                         :%1,4

-Diğer                                    :%3,7

-Devlet Kurumları                 :%16,2

Olarak ortaya çıkmıştır.[10]

b-Kamu Kurumlarında Yolsuzluğun Yaygınlığı

Anket yapılan örnek kitlenin %81 i kamu kurumlarında yolsuzluğun çok yaygın / yaygın olduğu kanısındadır.  Yine araştırma kapsamında kamu kurumlarındaki yolsuzluğun çeşitleri  konusunda ankete katılanlara sorular sorulmuş olup verilen cevaplar aşağıdaki gibidir.

-         Devlet malını/ parasını zimmete geçirme %27.4

-         Devlet gücünü kullanarak çıkar sağlama %21.3

-         Yasadışı talebi rüşvet karşılığında yerine getirme %19.7

-         Yasal hizmetler karşılığında rüşvet alma %18.7

-         Yer altı dünyasıyla işbirliği %9.4

-         Özel kuruluşlarda çıkar alışverişi %3.7

olarak ortaya çıkmıştır. 

c-Rüşvetin Yaygın Olduğu Birimler

Ankete katılanlara 5 puanlı bir ölçek değerlendirme üzerinde rüşvetin yaygın olduğu kurumları değerlendirmesi istenmiş olup sonuçlar 5 puan üzerinden değerlendirilmiştir. Buna göre rüşvetin yaygın olduğu kurumlarının sıralaması aşağıdaki gibidir.

Birimi                            Puan

Trafik polisi                  4.14

Gümrükler                    3.95

Vergi dairesi                3.62

Tapu daireleri              3.54

Emniyet                        3.53

Belediyeler                   3.49

Hastaneler                    3.34

Mahkemeler                 3.21

Sosyal Güv..Kur.          3.15

Okulllar                          3.05

3 Puanın altındaki kurumlar da rüşvet hiç yaygın değil yada yaygın değil olarak değerlendirildiği için bunlar buraya alınmamıştır. Değerlendirmede 3 puan kısmen yaygın, 4 puan rüşvete bulaşmayanlar azınlıkta, 5 puan ise rüşvete bulaşmayan çok az kişi var anlamına gelmektedir.

d-Rüşvet Talebine Vatandaşın Bakışı

Rüşvet talep edildiğinde, talep edeni ihbar etme noktasında tereddüt gösteren kişilerin oranı %38 olarak ortaya çıkmıştır. Bu kişiler gerekçe olarak da ihbar etseler de sonuç çıkmayacağını, kendilerinin ise işlerini yaptıramayacakları ile kalacakları yada başlarına daha büyük iş açacaklarını düşündüklerini beyan etmişlerdir.