|
MASAK 2004 Yılı İstatistikleri
Bu bölüm MASAK'ın 2004 yılı faaliyet raporundan alınmıştır.
6.1. 4208 Sayılı Kanun Kapsamında Yapılan Araştırma ve İnceleme Faaliyetleri
MASAK, karapara aklama suçunun tespitine yönelik ön incelemeler ile araştırma ve incelemeleri çeşitli kaynaklara dayanarak başlatabilmektedir. Kısaca bu kaynaklar; Cumhuriyet savcıları veya Cumhuriyet savcıları adına zabıta makamları, kamu kurum veya kuruluşları, yurt içindeki veya yurt dışındaki özel ve tüzel kişiler, 4208 sayılı Kanuna göre şüpheli işlemleri bildirmekle yükümlü bulunan mali veya mali olmayan kurum ve kuruluşlar ve basın olarak belirtilebilir.
MASAK, 4208 sayılı Kanunun 3’üncü maddesine göre, ön incelemeleri Mali Suçları Araştırma Uzmanları; araştırma ve incelemeleri ise Maliye Müfettişleri, Hesap Uzmanları, Gelirler Kontrolörleri, Bankalar Yeminli Murakıpları, Hazine Kontrolörleri, Sermaye Piyasası Kurulu Uzmanları vasıtasıyla yerine getirmektedir.
6.1.1. MASAK’a İntikal Eden İhbar ve Şüpheli İşlem Bildirim Sayıları
MASAK’a intikal eden ihbarlar, kaynak ve sayılarına göre değerlendirildiğinde; önceki yıllarda olduğu gibi 2004 yılında da en fazla ihbarın Cumhuriyet savcılıklarından geldiği bunun dışında en çok dikkat çeken ihbar sayısının ise kamu kurumları kaynaklı olduğu görülmektedir. 2004 yılında ihbarların 2003 yılına nazaran yaklaşık %27,1 oranında arttığı anlaşılmaktadır. İhbar kaynakları ve sayıları geçmiş yıllarla karşılaştırmalı olarak, aşağıdaki tablo ve şekilde gösterilmiştir.
Tablo 3 - İhbar Kaynakları ve Sayıları
Şekil 2- Kaynaklarına Göre İhbarların Dağılımı (%) *
Şekil 3- Savcılıklardan Gelen İhbarların Bölgesel Dağılımı (%)
Şekil 4- Uyuşturucu Ticareti Konusunda Savcılıklardan Gelen İhbarların Bölgesel Dağılımı (%)
Tablo 4- Şüpheli İşlem Bildirimi Sayıları ve Kaynaklarına Göre Dağılımı
MASAK’a 2004 yılı içinde intikal eden şüpheli işlem bildirimleri değerlendirildiğinde; önceki yıllarda olduğu gibi 2004 yılında bildirimlerin çoğunun bankalardan geldiği, bildirimlerin sayısında önceki yıla göre % 61,1 oranında artış olduğu dikkat çekmektedir. Bu önemli artışta 12 Şubat 2004 tarihinde uyum görevlileriyle yapılan toplantının etkili olduğu düşünülmektedir.
Şekil 5- Şüpheli İşlem Bildirimlerinin Kaynaklarına Göre Dağılımı (%) *
* 17.02.1997-31.12.2004 tarihleri arasında 6.1.2. MASAK Uzmanlarınca Yapılan Ön İncelemeler MASAK’a intikal eden ihbar ve şüpheli işlem bildirimleri Mali Suçları Araştırma Uzmanları tarafından ön incelemeye tabi tutularak, sonucunda aklama suçunun varlığı tespit edilenler hakkında doğrudan yetkili ve görevli Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulmakta, daha ayrıntılı araştırma ve inceleme gerektirenler ise, gereğinin yerine getirilmesi için Kanunun 3’üncü maddesinde sayılan inceleme elemanlarına sevk edilmektedir.
Tablo 5- Ön İnceleme Dosyalarının Envanteri
Tablo 6- Mali Suçları Araştırma Uzmanları Tarafından Yapılan Ön İncelemeler
Mali Suçları Araştırma Uzmanlarınca 17.02.1997-31.12.2004 döneminde tamamlanan 856 ön incelemeden; 456’sında karapara aklama suçu tespit edilememiştir. 4208 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilebileceği tespit edilen 400 dosyadan 359’unun, daha ayrıntılı olarak araştırma ve inceleme yapılması için inceleme elemanlarına sevki talep edilmiştir. Kalan 41 ön inceleme dosyası, aklama suçundan dava açılmasına yeterli emare mevcut olduğu kanaatiyle Cumhuriyet Başsavcılıklarına intikal ettirilmiştir.
Şekil 6- Tamamlanan Ön İncelemelerin Sonuçlarına Göre Dağılımı (%) *
*17.02.1997-31.12.2004 tarihleri arasında ve yükümlülüğe aykırı davranıştan yapılan suç duyuruları hariç
6.1.3. İnceleme Elemanlarınca Yapılan Araştırma ve İncelemeler
Mali Suçları Araştırma Uzmanlarının yaptığı ön incelemeler sonucunda daha ayrıntılı araştırma ve inceleme yapılması gerektiği belirtilen dosyalar ile Başkanlıkça özelliği sebebiyle doğrudan incelemeye gönderilmesi kararlaştırılan dosyalar, işin gerektirdiği uzmanlık ihtiyaçları da dikkate alınarak, Kanunun 3’üncü maddesinde isimleri geçen inceleme elemanlarına sevk edilmektedir.
Araştırma ve incelemeye tabi tutulan inceleme dosyalarının yıllar itibariyle seyri Tablo 7’de, 31.12.2004 tarihi itibariyle inceleme elemanlarına ilişkin bilgiler ise Tablo 8’de gösterilmiştir.
Tablo 7- İnceleme Dosyalarının Envanteri *
Tablo 8- İncelemelerde Görev Alan İnceleme Elemanı Sayısı *
* Yardımcı ve Stajyerler hariç, 31.12.2004 tarihi itibariyle görev verilmeyenler dahil
Şekil 7- MASAK’ta Görevlendirilen İnceleme Elemanlarının Kendi Kurul Mevcuduna Oranı(%)
Tablo 9- İnceleme Elemanlarına Sevk Edilen İncelemeler ve Sonuçları
1997 yılından bu yana başlatılan araştırma ve incelemeler sonucunda sevk edilen dosyalardan; 4208 sayılı Kanun’un 12’nci maddesine göre yükümlülüklere aykırı davranış iddiasıyla 20, karapara aklama suçu işlendiği iddiasıyla 142 olmak üzere Cumhuriyet Başsavcılıklarına toplam 162 suç duyurusunda bulunulmuştur. Şekil 8- Tamamlanan İncelemelerin Sonuçlarına Göre Dağılımı (%) *
6.1.4. Ön İncelemeler ile Araştırma ve İncelemelere İlişkin Genel Sonuçlar
MASAK’a 17 Şubat 1997 - 31 Aralık 2004 tarihleri arasında çeşitli kaynaklardan 3490 adet ihbar ve şüpheli işlem bildirimi intikal etmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda bu bildirimlerden 1042 adet ön inceleme dosyası ve 719 adet inceleme dosyası oluşturulmuştur. Kuruluşundan 2004 yılı sonuna kadar MASAK tarafından 183 adedi karapara aklama suçundan, 21 adedi yükümlülüklere aykırı davranıştan olmak üzere toplam 204 adet suç duyurusunda bulunulmuştur. Karapara aklama suçundan dolayı yapılan suç duyurularının 41’i ön inceleme, 142’si araştırma ve inceleme raporlarına; yükümlülüklere aykırı davranıştan dolayı yapılan suç duyurularının ise biri ön inceleme, 20’si araştırma ve inceleme raporlarına dayanmaktadır.
Tablo 10- Ön İncelemeler ve İncelemeler ile Suç Duyurularına İlişkin Genel Sonuçlar *
* 17.02.1997-31.12.2004 tarihleri arasında
6.1.5. Aklama Suçu Duyurularının İhbar Kaynakları
MASAK tarafından Cumhuriyet savcılıklarına intikal ettirilen karapara aklama suçu duyurularının kaynakları yıllar itibariyle aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.
Tablo 11- Aklama Suçu Duyurularının İhbar Kaynaklarına Göre Dağılımı
Suç duyurusunda bulunulan dosyalarda ihbar kaynağı olarak savcılıklar ve kamu kurumlarının önde geldiği görülmektedir.
Şekil 9- Aklama Suçu Duyurularının İhbar Kaynaklarına Göre Dağılımı (%) *
*17.02.1997-31.12.2004 tarihleri arasında
6.1.6. Aklama Suçu Duyurusunda Bulunulan İncelemelerin Öncül Suç Gruplarına Göre Dağılımı
MASAK tarafından yapılan ön inceleme ve incelemeler sonucunda 17.02.1997 - 31.12.2004 tarihleri arasında aklama suçuna ilişkin olarak Cumhuriyet Başsavcılıklarına 183 adet suç duyurusunda bulunulmuştur.
2004 yılı sonu itibariyle aklama suçu duyurularının öncül suçlara göre dağılımının değişmediği görülmektedir. Uyuşturucu madde ticareti % 1.4’lük artışla yine ilk sıradadır.
Tablo 12- Aklama Suçu Duyurularının Öncül Suçlara Göre Dağılımı *
*17.02.1997-31.12.2004 tarihleri arasında
Şekil 10- Aklama Suçu Duyurularının Öncül Suçlara Göre Dağılımı (%)*
*17.02.1997-31.12.2004 tarihleri arasında
6.1.7. Aklandığı İddia Edilen Karapara Miktarları
Yapılan ön incelemeler ile araştırma ve incelemeler sonucunda aklandığı iddia edilen karapara tutarları yıllar itibariyle Tablo 13’de, bunlarla ilgili olarak açılan davalarda aklandığı iddia edilen karapara tutarları ve öncül suçlar bakımından dağılımı ise Tablo 14’de yer almaktadır.
Cumhuriyet Başsavcılıklarına yapılan 204 suç duyurusundan, 10’u savcılıkça takipsizlik kararı verilerek sonuçlanmış, 152’si için de dava açılmıştır. Açılan bu davalardan; 1’i yükümlülüğe aykırı davranıştan, 8’i karapara aklama suçundan olmak üzere 9 tanesi sonuçlanmış olup, kalan 143’ü ise devam etmektedir. Devam eden 143 davanın; 12 tanesi yükümlülüğe aykırı davranıştan, 131’i ise karapara aklama suçundan dolayıdır.
Tablo 13 – Ön İnceleme, Araştırma ve İnceleme Sonucu Aklandığı İddia Edilen Karapara Tutarları
*17.02.1997-31.12.2004 tarihleri arasında
6.1.8. Tedbir Uygulaması
4208 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesine göre Mali Suçları Araştırma Kurulu, yapılan araştırma ve incelemeler sırasında karaparanın aklanmasına yönelik ciddi bulgu ve emarelerin tespiti halinde, ilgilinin hak ve alacaklarına tedbir konulması için durumu Cumhuriyet savcılıklarına intikal ettirmektedir.
17.02.1997 tarihinden bu yana mahkemelerce üzerine tedbir konulan ve 31.12.2004 tarihi itibariyle üzerindeki tedbir devam eden değerlere ait tablo aşağıdaki gibidir.
Tablo 15- Tedbir Konulan Değerlerin Toplamı
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
